UWV stopt na 55 miljoen euro met AI-matching: wat er misging met de Bemiddelingsservice

Het UWV stopt met de Bemiddelingsservice, het project dat werkzoekenden en vacatures op basis van vaardigheden aan elkaar moest koppelen. Sinds de start in 2021 is er zo'n 55 miljoen euro aan uitgegeven, zo meldt Recruitment Tech in de novembereditie van Recruitment Tech Monthly. Het is een pijnlijk einde voor een idee dat op papier logisch klonk: kijk niet alleen naar diploma's, maar naar wat iemand echt kan. In de praktijk bleek dat een stuk lastiger dan gedacht.

Wat was de Bemiddelingsservice precies

De Bemiddelingsservice moest de manier veranderen waarop het UWV mensen aan werk helpt. Nu kijken veel systemen vooral naar functietitels en diploma's. Iemand die jarenlang in een magazijn werkte, komt dan vooral in beeld voor magazijnwerk, ook als die persoon intussen heel andere vaardigheden heeft opgebouwd. Matching op skills en competenties moest dat doorbreken. Een werkzoekende met ervaring in plannen, klantcontact of technisch onderhoud zou zo ook zichtbaar worden voor banen waar die vaardigheden tellen, zelfs als het diploma niet precies past.

Waarom het project is gestopt

Volgens Recruitment Tech spelen er meerdere oorzaken. Het Adviescollege ICT-toetsing constateerde onder meer dat de koppelingen met de systemen van het UWV onvoldoende betrouwbaar werkten. Dat klinkt technisch, maar het is in de praktijk een groot probleem. Een matchingssysteem is alleen zo goed als de gegevens die erin gaan en de verbindingen waarmee het die gegevens ophaalt. Als die verbindingen regelmatig haperen of onvolledige informatie opleveren, kun je de uitkomsten niet vertrouwen. En een systeem dat recruiters en werkzoekenden geen betrouwbare voorstellen geeft, verliest snel zijn nut.

Daarnaast was volgens het Adviescollege niet aangetoond dat de nieuwe matching beter presteerde dan de bestaande werkwijze. Dat is een harde constatering voor een project van deze omvang. Het is niet genoeg dat een systeem er modern uitziet of dat het in een demonstratie goed werkt. Het moet in het dagelijks werk meetbaar betere matches opleveren: meer mensen die passen, sneller een baan vinden en minder tijd kwijt zijn aan zoeken. Als dat bewijs ontbreekt, wordt het moeilijk om nog meer geld in het project te blijven steken.

Een derde punt dat Recruitment Tech noemt, is de keuze van het UWV om de cloudsoftware op eigen infrastructuur te draaien. Dat is een bewuste, maar ingewikkelde keuze. Cloudsoftware is meestal gebouwd om te draaien in de omgeving van de leverancier, met alle updates en schaalbaarheid die daarbij horen. Op eigen servers draaien kan voordelen hebben voor controle en veiligheid, maar het vraagt ook veel van de eigen organisatie: onderhoud, beveiliging en het oplossen van problemen komen dan grotendeels op je eigen bord terecht. 8vance wijst zelf op een ander probleem: de datakwaliteit bij het UWV. Als cv-gegevens, vacatureteksten en registraties onvolledig of verouderd zijn, kan geen enkel algoritme daar een goede match van maken.

AI in recruitment is geen tovermiddel

Het einde van de Bemiddelingsservice past in een breder patroon dat in dezelfde uitzending van Recruitment Tech Monthly terugkomt. Aan beide kanten van de arbeidsmarkt wordt AI inmiddels volop gebruikt. Kandidaten schrijven cv's en motivatiebrieven met behulp van AI en reageren sneller op meer vacatures. Werkgevers zetten AI in om die groeiende stapel sollicitaties te verwerken. Het resultaat is niet automatisch betere matches. Meer sollicitaties leiden alleen niet vanzelf tot betere keuzes, terwijl kandidaten steeds vaker helemaal geen reactie krijgen.

In de uitzending wordt erop gewezen dat een motivatiebrief minder onderscheidend wordt als iedereen dezelfde hulpmiddelen gebruikt. Er worden zelfs kandidaten genoemd die expres spelfouten in hun brief zetten om op te vallen tussen de keurig geformuleerde, door AI geschreven brieven. Het is een opvallend voorbeeld van hoe technologie onbedoelde gevolgen kan hebben. De conclusie die in de uitzending wordt getrokken, is dat het gesprek tussen kandidaat en recruiter weer belangrijker wordt. Juist als de eerste selectie steeds meer geautomatiseerd verloopt, telt het menselijke gesprek waarin je merkt of iemand echt past.

Wat dit betekent voor werkzoekenden

Voor werkzoekenden verandert er op korte termijn waarschijnlijk weinig. Het UWV blijft mensen begeleiden met de bestaande middelen, en vacatures blijven vindbaar via de gebruikelijke kanalen. Wat wel verandert, is de verwachting rond skills-matching. Het idee verdwijnt niet, maar het zal voortaan met meer voorzichtigheid worden benaderd. Een volgend project zal eerst moeten laten zien dat de data op orde is, dat de koppelingen betrouwbaar werken en dat de matches in de praktijk beter zijn, voordat er op grote schaal wordt uitgerold.

Lessen voor grote overheidsprojecten

De Bemiddelingsservice is niet het eerste grote IT-project bij de overheid dat voortijdig stopt, en het zal vermoedelijk ook niet het laatste zijn. Toch zijn er lessen te trekken die verder gaan dan dit ene project. Ten eerste: begin met de data. Een matchingssysteem, een AI-model of een nieuw portaal kan alleen goed werken als de onderliggende gegevens kloppen, actueel zijn en op een eenduidige manier zijn vastgelegd. Dat werk is minder zichtbaar dan een nieuwe applicatie, maar het bepaalt of de applicatie iets waard is.

Ten tweede: bewijs de meerwaarde vroeg en in de praktijk. Een pilot die alleen in een gecontroleerde omgeving werkt, zegt weinig over het dagelijks gebruik door duizenden medewerkers en werkzoekenden. Kleine, meetbare stappen met echte gebruikers geven sneller eerlijke signalen dan een jarenlang traject dat pas aan het einde wordt beoordeeld. Ten derde: wees eerlijk over de rol van de leverancier en de eigen organisatie. Wie de software draait, wie updates doorvoert en wie verantwoordelijk is als een koppeling faalt, moet vanaf het begin duidelijk zijn. In dit project liepen die verantwoordelijkheden door elkaar, met een eigen infrastructuur, een externe leverancier en een interne organisatie die allemaal een deel van het systeem beheerden.

Frequently Asked Questions

Waarom stopt het UWV met de Bemiddelingsservice

Het UWV stopt met het AI-matchingproject omdat de koppelingen met de eigen systemen volgens het Adviescollege ICT-toetsing onvoldoende betrouwbaar werkten en niet was aangetoond dat de nieuwe matching beter presteerde. Ook speelden datakwaliteit en de keuze om cloudsoftware op eigen infrastructuur te draaien een rol.

Hoeveel geld is er aan het project uitgegeven

Sinds de start in 2021 is er zo’n 55 miljoen euro aan de Bemiddelingsservice uitgegeven, zo meldt Recruitment Tech. Het project liep sinds 2023 met leverancier 8vance, die was gekozen voor de skills-matchingsoftware.

Wat was het doel van matching op skills

Het doel was om werkzoekenden en vacatures te koppelen op basis van vaardigheden en competenties, niet alleen op basis van diploma’s of functietitels. Zo zouden mensen ook zichtbaar worden voor banen waar hun vaardigheden passen, ook als hun diploma niet precies aansluit.