aiGrunn brengt Noord-Nederland samen rond eerlijke AI: dit gebeurt er op 13 november in Groningen

Op 13 november staat Groningen in het teken van kunstmatige intelligentie uit het noorden van Nederland. Tijdens aiGrunn komen bedrijven, kennisinstellingen, overheden en zorgorganisaties samen om te laten zien hoe AI in de regio wordt ontwikkeld en toegepast. Het programma telt acht programmalijnen, verspreid over de Groningse binnenstad, en draait om een begrip dat de organisatie zelf FairTech noemt: technologie die veilig is, waarbij duidelijk blijft wie er over data beslist en waarbij de maatschappelijke gevolgen vanaf het begin worden meegewogen.

Dat is een bewuste keuze. Veel discussies over AI gaan over wat er technisch kan. In Groningen gaat het gesprek een stap verder: onder welke voorwaarden willen we deze technologie eigenlijk inzetten, en wie profiteert ervan? Die vraag speelt in de zorg net zo goed als in de landbouw, het waterbeheer en de infrastructuur. Juist daarom wil aiGrunn partijen uit al die sectoren bij elkaar brengen, in plaats van iedereen in een eigen zaaltje te laten praten.

Wat is aiGrunn precies

aiGrunn begon als een bijeenkomst voor technici, maar is inmiddels uitgegroeid tot een breder evenement voor het bedrijfsleven, de overheid, het onderwijs, de wetenschap en de zorg. Het is een initiatief zonder winstoogmerk dat door de community zelf wordt georganiseerd. Naast de jaarlijkse conferentie vinden er door het jaar heen ook andere bijeenkomsten plaats. Organisator is Stekz, een Gronings IT-bedrijf dat zich richt op maatwerksoftware, AI en procesautomatisering en dat daarnaast betrokken is bij de ontwikkeling van de noordelijke AI-community.

De opzet van dit jaar bestaat uit drie onderdelen. De conferentie zelf vindt plaats op 13 november. Voorafgaand daaraan, op 11 en 12 november, is er een tweedaagse hackathon in Niemeyer, waar deelnemers in korte tijd AI-toepassingen bouwen. En op de Nieuwe Markt kunnen bezoekers tijdens aiLand kennismaken met AI-toepassingen via demonstraties en activiteiten. Zo is er voor wie liever kijkt en luistert net zo veel te doen als voor wie zelf wil bouwen.

FairTech: veiligheid en zeggenschap voorop

De kern van het evenement is FairTech, de benadering waarmee Noord-Nederland zich wil onderscheiden. Het gaat daarbij niet alleen om de technische mogelijkheden van AI, maar om de voorwaarden waaronder toepassingen worden ontwikkeld en gebruikt. Veiligheid, controle over data en maatschappelijke verantwoordelijkheid zijn de leidende uitgangspunten, aldus de initiatiefnemers.

Dat klinkt abstract, maar het wordt concreet zodra je naar de voorbeelden kijkt. In de zorg gaat het bijvoorbeeld om de vraag wie er over gezondheidsdata beslist en hoe een AI-systeem een zorgprofessional ondersteunt zonder die professional te vervangen. In het waterbeheer gaat het om modellen die helpen om een distributienetwerk beter te begrijpen, terwijl de data daarover ook internationaal beschikbaar worden gesteld voor onderzoek. In beide gevallen is de techniek slechts een deel van het verhaal; de afspraken eromheen bepalen of mensen de toepassing vertrouwen.

Volgens initiatiefnemer Berco Beute biedt Noord-Nederland goede voorwaarden om ondernemerschap te verbinden met maatschappelijke verantwoordelijkheid. Onderzoekers, bedrijven en organisaties weten elkaar volgens hem snel te vinden, waardoor nieuwe ideeën relatief snel in de praktijk kunnen worden gebracht. De ambitie reikt verder dan de regio: de ontwikkelde kennis en toepassingen moeten ook elders relevant kunnen zijn.

Acht thema's, van gezondheid tot hardware

Het programma op 13 november omvat acht thema's, waaronder verantwoorde AI, gezondheid en life sciences, onderzoek en hardware. Die breedte is geen toeval. De regio bouwt voort op kennis in vier domeinen: water, gezondheid, agrifood en infrastructuur.

Een paar concrete projecten laten zien hoe dat eruitziet. Onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen en drinkwaterbedrijf Vitens werken aan zogeheten water foundation models, die helpen waterdistributienetwerken beter te begrijpen en te beheren. AI-Infra Solutions zet kunstmatige intelligentie in om onder meer beschadigde verkeersborden en versleten wegmarkeringen te herkennen, en wil zijn activiteiten uitbreiden naar Europa, Azië en het Midden-Oosten, met technologie en dataopslag in Nederland.

In de landbouw ontwikkelt Croptimal AI-technologie om plantenziekten in aardappelgewassen vroegtijdig te signaleren. Dat kan telers helpen problemen sneller te herkennen en gewasbescherming gerichter in te zetten. In de bedrijfsvoering en gezondheidszorg brengt het platform GOTOKO van Stekz bedrijfsprocessen, software en AI samen in één model, waarmee organisaties hun werkwijze kunnen volgen en verbeteren. Lifelines verkent daarnaast samenwerkingen met farmaceutische en biotechbedrijven om gezondheidsdata en biologische monsters te benutten voor onderzoek en technologische ontwikkeling.

Waarom dit meer is dan een regionale conferentie

Tegelijkertijd past er ook een gezonde dosis nuchterheid bij. Zoals de organisatie zelf aangeeft, zal moeten blijken of de FairTech-benadering ook leidt tot aantoonbare resultaten op het gebied van veiligheid, datazeggenschap en maatschappelijke impact. Een conferentie bewijst nog geen verandering; de projecten die erna in de praktijk blijven draaien, doen dat wel.

Voor bezoekers die zelf met AI werken, is aiGrunn vooral een kans om mensen te ontmoeten die dezelfde vragen stellen, maar vanuit een heel andere sector. Een zorgprofessional, een teler en een waterbeheerder hebben op het eerste gezicht weinig gemeen, maar ze delen dezelfde uitdaging: technologie verantwoord inzetten zonder de menselijke maat te verliezen. Dat gesprek, tussen sectoren die elkaar normaal gesproken zelden spreken, is precies waar aiGrunn voor is bedacht.

Wat je als bezoeker kunt verwachten

Wie de conferentie bezoekt, kan rekenen op een dag vol sessies over uiteenlopende thema's, van verantwoorde AI tot hardware. Wie liever eerst zelf aan de slag gaat, kan meedoen aan de hackathon op 11 en 12 november. En wie gewoon nieuwsgierig is naar wat AI in de praktijk betekent, kan tijdens aiLand op de Nieuwe Markt demonstraties bekijken en vragen stellen aan de mensen die de toepassingen bouwen.

Het is verstandig om vooraf te bedenken welk thema je het meest aanspreekt, want acht programmalijnen op één dag zijn te veel om allemaal te volgen. Kies een of twee onderwerpen die aansluiten bij je eigen werk of interesse, en plan daarnaast bewust tijd in om rond te kijken en mensen te spreken.

Frequently Asked Questions

Wanneer en waar vindt aiGrunn plaats?

De conferentie vindt plaats op 13 november in de Groningse binnenstad. Voorafgaand daaraan is er op 11 en 12 november een tweedaagse hackathon in Niemeyer, en op de Nieuwe Markt is er aiLand met demonstraties en activiteiten.

Wat betekent FairTech?

FairTech is de benadering waarmee Noord-Nederland zich wil onderscheiden. Het betekent dat veiligheid, zeggenschap over data en maatschappelijke verantwoordelijkheid vanaf het begin worden meegenomen bij de ontwikkeling en het gebruik van AI-toepassingen.

Voor wie is aiGrunn bedoeld?

Het evenement richt zich op een breed publiek: technici, ondernemers, vertegenwoordigers van de overheid, het onderwijs, de wetenschap en de zorg, en iedereen die nieuwsgierig is naar hoe AI verantwoord in de praktijk wordt toegepast.