AI verscherpt de strijd tussen hackers en bedrijven: Rotterdam en Ahold Delhaize in het middelpunt

Hackers gebruiken kunstmatige intelligentie om sneller en slimmer toe te slaan dan ooit. Bedrijven antwoorden met dezelfde technologie, en dat maakt van cybersecurity een race die dag en nacht doorgaat. Uit een rapport van persbureau Reuters van 5 november 2026 blijkt hoe groot die race is geworden, met Nederlandse bedrijven als Booking.com, de haven van Rotterdam en Ahold Delhaize midden in het verhaal.

De cijfers liegen er niet om. In het derde kwartaal van 2026 werden bijna 37.000 beveiligingslekken in software en computersystemen gemeld, drie keer zoveel als een jaar eerder. Dat blijkt uit de Common Vulnerabilities and Exposures lijst, het internationale register van bekende kwetsbaarheden. IT-teams werken nachten door om alle lekken te dichten, en sommige bedrijven zetten nu AI in om dat werk bij te houden.

Een kat-en-muisspel op topsnelheid

Marnie Wilking, hoofd beveiliging bij het in Amsterdam gevestigde reisplatform Booking.com, omschrijft de situatie treffend. Het is een eindeloos kat-en-muisspel met heel hoge inzet, zei ze tegen Reuters. Zodra haar team een aanvalsroute afsluit, zijn de aanvallers alweer doorgeschoven naar de volgende, nog voordat de oplossing volledig is uitgerold. Booking.com zet daarom honderden technici in op de bouw van AI-gestuurde verdedigingssystemen.

Markus Noga, technisch directeur van het Duitse webhostingbedrijf Ionos met zeven miljoen klanten, ziet gebeurtenissen van een omvang die vroeger maanden uit elkaar lagen nu elke week voorkomen, soms zelfs om de paar dagen. Zijn bedrijf veranderde de werkwijze na een piek in kwetsbaarheden in juli en gebruikt nu AI-systemen die continu naar dreigingen speuren en AI-tools die dag en nacht patches installeren. Een team dat alleen tussen negen en vijf werkt, is volgens Noga niet langer goed genoeg.

Rotterdam bouwt aan een cyberschild

Ook in Nederland wordt hard gewerkt aan digitale verdediging. De haven van Rotterdam werkt aan een AI-gestuurd cyberschild dat de haven moet beschermen tegen aanvallen op zijn digitale systemen. Een haven is tegenwoordig net zo afhankelijk van software als van kranen en schepen, en een aanval kan de logistiek van een heel land verstoren.

Het Duitse Siemens test intussen geavanceerde AI-modellen voor defensieve beveiliging. En Binance, de cryptobeurs die werd getroffen door een diefstal van 6,3 miljard dollar aan cryptovaluta, kondigde aan meer te investeren in AI-systemen die aanvallen vroegtijdig opsporen.

De markt voor dit soort verdediging groeit hard. Consultancybureau McKinsey verwacht dat de wereldwijde markt voor cybersecurityproducten en diensten van externe leveranciers groeit van 223 miljard dollar in 2025 naar 346 miljard dollar in 2029.

Ahold Delhaize twee keer geraakt

Het Nederlandse supermarktconcern Ahold Delhaize, eigenaar van onder meer Stop & Shop en Giant Food in de Verenigde Staten, werd in de afgelopen maand twee keer getroffen door hackers. De eerste aanval, halverwege oktober, kostte het bedrijf meer dan 200 miljoen euro aan omzetverlies en leidde tot een winstwaarschuwing. Ahold haalde toen zijn websites en apps een week lang offline nadat er een inbraak in de systemen was ontdekt.

Deze week werden enkele winkels van het concern in België en Luxemburg getroffen door de golf van cyberaanvallen op koelinstallaties in supermarkten in een dozijn Europese landen. Hackers verhoogden de temperatuur van koelkasten en diepvriezers, waardoor winkels voor miljoenen dollars aan bederfelijke waar moesten weggooien. Het was de tweede aanval van dit type in drie weken.

Jolanda Poots-Bijl, financieel directeur van Ahold Delhaize, zei tegen Reuters dat het bedrijf zich aanpast aan een nieuwe realiteit en dat vooral kleinere bedrijven kwetsbaar zijn. Tegelijk wees ze erop dat AI ook een verdedigingsmiddel is. AI helpt ons om aanvallen veel sneller te ontdekken en te herstellen dan we ooit konden, zei ze.

De koelkastaanvallen laten zien hoe snel het gaat

De aanvallen op supermarktkoelingen laten zien hoe snel AI het tempo van aanvallen heeft verhoogd. Het beveiligingsbedrijf Claroty publiceerde in augustus onderzoek over zwakke plekken in koelcontrollers, maanden voordat de aanvallen begonnen. Na de eerste golf van aanvallen op Franse winkels op 11 oktober gebruikten onderzoekers van Claroty vrij beschikbare AI-tools om de lekken na te bouwen en de controle over een testapparaat over te nemen. Dat lukte voor zes dollar en in 28 minuten, zei Sean Tufts, veldtechnisch directeur bij Claroty.

PHP-lekken legden websites stil

Op 21 oktober kwamen er nog twee door AI ontdekte lekken in de programmeertaal PHP aan het licht. PHP is de basis van heel veel websites wereldwijd. De melding zorgde ervoor dat overheden en bedrijven van Tokio tot Helsinki uit voorzorg websites offline haalden.

Het Amerikaanse internetbedrijf Cloudflare meldde dat pogingen om de PHP-lekken te misbruiken binnen enkele uren na de bekendmaking stegen van duizenden naar miljoenen.

Bij het Zwitserse bouwmaterialenbedrijf Holcim ging de website rond half tien ’s avonds op 21 oktober offline om de PHP-oplossingen te installeren. Voor middernacht was de dienst alweer hersteld. Financieel directeur Steffen Kindler zei dat beide kanten zwaar bewapend zijn. Beide kanten gebruiken AI, en die race gaat door, aldus Kindler.

Wat dit betekent voor gewone gebruikers

Steve Cahillane, topman van voedingsmiddelenbedrijf Kraft Heinz, zei tegen Reuters dat de dreiging echt is en groeit. Cybersecurity is vandaag belangrijker dan gisteren, en morgen nog belangrijker, zei hij.

Voor gewone gebruikers in Nederland betekent dit vooral dat de basis op orde moet zijn. Installeer updates zodra ze beschikbaar zijn, want veel aanvallen richten zich op lekken waar al een oplossing voor bestaat. Gebruik voor belangrijke accounts tweefactorauthenticatie, zodat een gestolen wachtwoord alleen niet genoeg is om binnen te komen. En gebruik voor elke dienst een ander, sterk wachtwoord, bij voorkeur beheerd met een wachtwoordmanager. De strijd tussen aanvallers en verdedigers wordt voorlopig niet beslist. Beide kanten hebben nu AI aan boord, en het tempo ligt hoger dan ooit.

Veelgestelde vragen

Waarom maakt AI cyberaanvallen gevaarlijker?

AI helpt aanvallers om kwetsbaarheden sneller te vinden en om te zetten in werkende aanvallen. Onderzoekers van Claroty bouwden een aanval op koelinstallaties na voor zes dollar in 28 minuten. Daardoor wordt de tijd tussen de ontdekking van een lek en het misbruik ervan steeds korter, en moeten bedrijven patches sneller uitrollen.

Hoe groot was de schade bij Ahold Delhaize?

De eerste hack halverwege oktober 2026 kostte Ahold Delhaize meer dan 200 miljoen euro aan omzetverlies en leidde tot een winstwaarschuwing. Het bedrijf haalde zijn websites en apps een week offline. Deze week werden ook winkels in België en Luxemburg getroffen door aanvallen op koelinstallaties.

Wat doet de haven van Rotterdam tegen cyberaanvallen?

De haven van Rotterdam werkt aan een AI-gestuurd cyberschild. Dat systeem moet aanvallen op de digitale systemen van de haven vroegtijdig herkennen en afweren, omdat de logistiek van de haven sterk afhankelijk is van software.