Delfts OrangeQS haalt 12 miljoen euro op: quantumchips testen in dagen in plaats van weken

Delft heeft er een nieuwe quantumrecordhouder bij. Orange Quantum Systems, beter bekend als OrangeQS, heeft een overtekende seedronde van 12 miljoen euro afgerond. Daarmee haalt het bedrijf de grootste vroege investering op die een Nederlandse quantumstartup ooit heeft binnengehaald. Het geld gaat naar testmachines die quantumchips in dagen kunnen controleren, waar dat nu nog weken duurt.

Een recordronde voor de Nederlandse quantumsector

Het nieuws werd bekend via Data Center Dynamics. OrangeQS, opgericht in 2020 en gevestigd in Delft, ontwikkelt testapparatuur voor quantumchips. De ronde van 12 miljoen euro, omgerekend zo'n 13,8 miljoen dollar, was overtekend. Dat betekent dat er meer belangstelling van investeerders was dan er plek was in de ronde.

Volgens de berichtgeving is dit de grootste seedronde die een Nederlands bedrijf in de quantumsector ooit heeft opgehaald. Dat is opmerkelijk, omdat Nederland al jaren een van de Europese koplopers is in quantumonderzoek. Delft is de thuisbasis van QuTech, het gerenommeerde onderzoeksinstituut van de TU Delft en TNO, waaruit al meerdere startups zijn voortgekomen.

CEO Garrelt Alberts reageerde enthousiast. "We zijn verheugd over de sterke steun van de investeerdersgemeenschap," zei hij. "Deze ronde bevestigt het cruciale belang van onze technologie en stelt ons in staat onze productroadmap te versnellen, op weg naar krachtige quantumcomputers die de samenleving ten goede komen."

Waarom het testen van quantumchips een knelpunt is

Om te begrijpen waarom deze investering ertoe doet, helpt het om te weten hoe een quantumchip tot stand komt. Een quantumchip werkt met qubits, de bouwstenen van een quantumcomputer. Die qubits zijn extreem gevoelig. Ze moeten worden getest bij temperaturen dicht bij het absolute nulpunt, in een omgeving die vrij is van trillingen en elektromagnetische storing.

Elke chip moet grondig worden doorgemeten voordat hij in een quantumcomputer kan worden geplaatst. Dat testen is handwerk gebleven, terwijl de sector snel opschaalt. Onderzoekers maken steeds meer en complexere chips, maar de testcapaciteit groeit niet mee. Het resultaat is een bottleneck: chips wachten weken op een testbank, terwijl ontwikkelaars verder willen.

Dat probleem wordt groter naarmate quantumcomputers volwassener worden. In laboratoria draait het om enkele prototypes, maar de industrie beweegt richting serieproductie. Zonder gestandaardiseerde, snelle testmethoden blijft opschalen steken. Precies daar positioneert OrangeQS zich: het bedrijf wil het testen van quantumchips net zo vanzelfsprekend maken als het testen van gewone computerchips.

Drie producten: MAX, FLEX en Juice

OrangeQS heeft zijn aanbod opgebouwd rond drie producten, elk gericht op een ander deel van de markt.

Het vlaggenschip is OrangeQS MAX. Dit systeem is bedoeld voor het testen van grote aantallen quantumchips op een gestandaardiseerde manier. Een concrete klant is er al: IQM, een Finse bouwer van quantumcomputers, gaat MAX inzetten in Espoo om de eigen chipontwikkeling te versnellen.

Daarnaast is er OrangeQS FLEX. Dit is een flexibelere testoplossing, bedoeld voor onderzoeks- en ontwikkelteams in de academische wereld en de industrie. FLEX wordt al gebruikt door een aantal gerenommeerde onderzoekslaboratoria, waaronder het Karlsruhe Institute of Technology in Duitsland en de Universiteit van Napels in Italië. Daarmee heeft OrangeQS voet aan de grond in zowel de Duitse als de Italiaanse onderzoeksomgeving.

Het derde product is OrangeQS Juice, een open-source besturingssysteem voor quantumtestapparatuur. Daarmee nodigt het bedrijf de onderzoeksgemeenschap uit om mee te bouwen. Juice wordt getest in laboratoria in de Verenigde Staten, Zweden en Nederland.

Waar het geld naartoe gaat

De 12 miljoen euro is bestemd voor het bouwen van snellere testmachines. Het doel is helder geformuleerd: quantumchips controleren in dagen in plaats van weken. Als dat lukt, haalt OrangeQS een van de grootste praktische obstakels weg voor iedereen die quantumchips ontwerpt of produceert.

Daarnaast is OrangeQS betrokken bij het HectoQubit/2-project. Dat is een samenwerking tussen Nederlandse quantuminstellingen die de ontwikkeling van supergeleidende quantumcomputers in Nederland moet ondersteunen. Supergeleidende qubits behoren tot de meest kansrijke technologieën voor schaalbare quantumcomputers, en Nederland investeert via dit soort samenwerkingen nadrukkelijk in een eigen positie.

De timing is interessant. Terwijl grote techbedrijven miljarden steken in het bouwen van quantumcomputers, blijft de toeleveringsketen eromheen achter. Testapparatuur, koelsystemen en besturingselektronica krijgen minder aandacht in de media, maar zijn net zo bepalend voor de vraag of quantumcomputers ooit echt grootschalig worden ingezet. Investeerders lijken dat in te zien: een overtekende ronde in deze fase van de markt laat zien dat er vertrouwen is in de laag onder de hype.

Wat dit betekent voor Nederland

Voor Nederland is de ronde van OrangeQS meer dan een succesverhaal van één bedrijf. Het past in een patroon waarin Delftse quantumkennis wordt omgezet in commerciële bedrijven. QuTech levert al jaren fundamenteel onderzoek af, en een groeiend aantal spin-offs brengt die kennis naar de markt.

Natuurlijk blijven er vragen open. De namen van de investeerders zijn niet bekendgemaakt, en ook over omzet of waardering is niets naar buiten gebracht. Dat is gebruikelijk bij een seedronde, maar het betekent dat het succes voorlopig vooral op papier staat. De echte test komt wanneer de nieuwe generatie testmachines daadwerkelijk chips in dagen weet te controleren.

Voor nu mag Delft in elk geval een record bijschrijven. Een Nederlandse startup die het saaie maar cruciale werk van het testen oppakt, en daar 12 miljoen euro voor ophaalt: dat is precies het soort nieuws waar een volwassen quantumeconomie uit wordt opgebouwd.

Frequently Asked Questions

Wat is Orange Quantum Systems?

Orange Quantum Systems, afgekort OrangeQS, is een startup uit Delft die in 2020 is opgericht. Het bedrijf ontwikkelt testapparatuur en software voor quantumchips, met als doel het testen sneller en gestandaardiseerder te maken. Het heeft drie producten: OrangeQS MAX voor het testen van grote volumes, OrangeQS FLEX voor onderzoeks- en ontwikkelteams, en het open-source besturingssysteem OrangeQS Juice.

Waarom is het testen van quantumchips zo'n knelpunt?

Quantumchips moeten worden getest onder extreme omstandigheden, zoals temperaturen dicht bij het absolute nulpunt. Dat testen gebeurt nu nog grotendeels handmatig en kan weken duren per chip, terwijl de ontwikkeling van chips steeds sneller gaat. Daardoor ontstaat een wachtrij bij de testbanken. Snellere, gestandaardiseerde testmachines moeten die bottleneck wegnemen, zodat de sector kan opschalen richting serieproductie.

Wat gaat OrangeQS doen met de 12 miljoen euro?

Het bedrijf gebruikt het geld om snellere testmachines te bouwen die quantumchips in dagen in plaats van weken kunnen controleren. Daarnaast versnelt het de ontwikkeling van zijn productlijn en blijft het betrokken bij het HectoQubit/2-project, een Nederlandse samenwerking voor supergeleidende quantumcomputers. De ronde van 12 miljoen euro is de grootste seedinvestering ooit in een Nederlands quantumbedrijf.