Nederlandse mkb-websites laten AI-chatbots wel binnen, maar vertellen te weinig over hun aanbod

Nederlandse mkb-bedrijven houden de deur voor AI-systemen wijd open, maar zetten er weinig bruikbare informatie achter. Dat blijkt uit de eerste InSpace AI Visibility Index, die op 4 november 2026 is gepubliceerd. Het Eindhovense technologiebedrijf onderzocht 481 websites van Nederlandse mkb-bedrijven in vijf sectoren en beoordeelde hoe goed die sites hun expertise uitleggen aan AI-assistenten zoals ChatGPT, Gemini en Perplexity.

De uitkomst is opvallend. Vrijwel geen enkel bedrijf blokkeert AI-crawlers, maar een ruime meerderheid geeft diezelfde systemen te weinig houvast om het bedrijf en zijn diensten goed te begrijpen. Wie straks gevonden wil worden in een antwoord van een chatbot, moet zijn website daarop inrichten. De index laat zien dat de meeste mkb-sites daar nog lang niet klaar voor zijn.

De deur staat open, de inhoud ontbreekt

De vaak gehoorde zorg dat bedrijven per ongeluk ChatGPT of Gemini buitensluiten, blijkt grotendeels ongegrond. Van de onderzochte websites laat 98,6 procent AI-systemen toe. Slechts 1,4 procent sluit AI-crawlers uit. De deur staat dus open, maar er valt weinig te lezen als een AI-assistent eenmaal binnen is.

Van de 433 websites die toegankelijk waren voor het onderzoek, geeft 58,7 procent onvoldoende machineleesbare context over het bedrijf en zijn diensten. Dat betekent dat een AI-assistent wel op de site kan komen, maar onvoldoende kan vaststellen wat het bedrijf precies doet, voor wie het werkt en welke problemen het oplost. Een chatbot die een dienstverlener moet aanbevelen, kiest dan sneller een concurrent die dat wel helder uitlegt.

Het probleem zit vooral in de details. Zo ontbreekt op 84,5 procent van de sites een aparte pagina of omschrijving per dienst. Bijna de helft, 48,5 procent, mist machineleesbare informatie over het bedrijf zelf, zoals wat het aanbiedt en waar het zich op richt. Een algemene homepage met wat vage kreten is voor een menselijke bezoeker al lastig, maar voor een AI-systeem dat antwoorden moet samenstellen, is het vrijwel onbruikbaar.

Wat de index precies meet

De InSpace AI Visibility Index beoordeelt websites op een schaal van 0 tot 5. Gemiddeld scoren de onderzochte mkb-sites een 2,35. Dat is geen voldoende, maar ook geen complete afwezigheid: de meeste sites hebben de basis op orde, zoals een werkende website met bedrijfsinformatie, maar missen de gestructureerde uitleg die AI-systemen nodig hebben.

De verschillen tussen sectoren zijn duidelijk. IT-dienstverleners scoren met 2,76 het hoogst, juridische dienstverleners met 2,13 het laagst. Dat verschil is verklaarbaar: IT-bedrijven werken dagelijks met dit soort techniek en schrijven vaker over hun diensten in concrete termen. Juridische kantoren leunen vaker op algemene formuleringen en verwijzen bezoekers door naar een contactformulier, waardoor een AI-assistent weinig concreets kan overnemen.

Ook het domein speelt een rol. Sites met een .com of .eu extensie geven in 39,1 procent van de gevallen onvoldoende context, tegen 62,1 procent van de .nl sites. Nederlandse bedrijven die zich op een internationale markt richten, lijken hun online uitleg dus scherper te formuleren dan bedrijven die alleen in het Nederlands communiceren.

Van zoekmachine naar gesprek

Achter de index zit een grotere verschuiving in de manier waarop mensen bedrijven vinden. InSpace wijst erop dat klanten steeds minder via een lijst met zoekresultaten kiezen en steeds vaker via een gesprek met een AI-assistent. Uiteindelijk gaan agenten namens klanten zoeken, vergelijken en keuzes voorbereiden. Een bedrijf dat in dat gesprek niet voorkomt, verliest zichtbaarheid zonder dat het dat direct merkt in de bezoekersaantallen.

Die verschuiving maakt de kwaliteit van de eigen website belangrijker, niet minder belangrijk. Een AI-assistent haalt zijn antwoorden uit bronnen die het kan lezen en begrijpen. Een site die per dienst uitlegt wat er wordt geleverd, voor wie en met welk resultaat, heeft een veel grotere kans om in zo'n antwoord te belanden dan een site die alleen meldt dat het bedrijf "oplossingen op maat" biedt.

Jelle Engels, Chief Visionary Officer bij InSpace, vat de kern samen: het probleem is niet dat de deur dicht zit, maar dat er te weinig te lezen valt. Het bedrijf, gevestigd op de High Tech Campus in Eindhoven, helpt met zijn NOVA-platform inmiddels meer dan 500 klanten om beter gevonden te worden op Google en AI-platforms. De index wordt in de toekomst herhaald, zodat zichtbaar wordt of mkb-websites hun expertise beter gaan uitleggen.

Wat mkb-bedrijven nu kunnen doen

De cijfers wijzen op een paar concrete verbeteringen die elk mkb-bedrijf kan doorvoeren. Maak om te beginnen voor elke dienst een eigen pagina met een heldere omschrijving: wat lever je, voor welke klant en welk probleem los je op. Vermijd vage containerbegrippen en schrijf op wat een klant na afloop concreet heeft.

Zorg daarnaast dat de basisinformatie over het bedrijf machineleesbaar is: een duidelijke bedrijfsomschrijving, de diensten, de doelgroep en de regio waarin je werkt. Dat helpt niet alleen AI-assistenten, maar ook gewone bezoekers die snel willen zien of ze bij het juiste bedrijf zijn.

Controleer tot slot of je site AI-crawlers toestaat en of je belangrijkste pagina's bereikbaar zijn zonder in te loggen of door een formulier te moeten. Een site die open staat maar niets uitlegt, is in de praktijk net zo onzichtbaar als een site die dicht zit. De index laat zien dat Nederlandse mkb-bedrijven de eerste stap al hebben gezet. De tweede stap, helder vertellen wat je doet, is nu aan hen.

Frequently Asked Questions

Wat is de InSpace AI Visibility Index?

De InSpace AI Visibility Index is een onderzoek van het Eindhovense bedrijf InSpace naar hoe goed Nederlandse mkb-websites hun expertise uitleggen aan AI-systemen. De eerste editie, gepubliceerd op 4 november 2026, onderzocht 481 websites in vijf sectoren en gaf ze een score van 0 tot 5.

Blokkeren Nederlandse mkb-bedrijven AI-chatbots?

Vrijwel niet. Volgens het onderzoek laat 98,6 procent van de onderzochte websites AI-systemen zoals ChatGPT, Gemini en Perplexity toe. Slechts 1,4 procent sluit AI-crawlers uit, dus de toegang is zelden het probleem.

Waarom scoren mkb-websites toch laag op AI-zichtbaarheid?

Omdat de inhoud ontbreekt. Zo geeft 58,7 procent van de onderzochte sites onvoldoende machineleesbare context over het bedrijf en zijn diensten, en mist 84,5 procent een aparte pagina of omschrijving per dienst. Een AI-assistent kan daardoor moeilijk vaststellen wat het bedrijf precies aanbiedt.