ASML draait recordkwartaal door AI-golf, maar kan de vraag niet bijhouden

De cijfers die ASML woensdag presenteerde waren in bijna elk opzicht de beste uit de geschiedenis van het bedrijf. Een recordomzet van 11,7 miljard euro, een nettowinst van bijna 5 miljard euro en een brutomarge van 57,5 procent. Toch klonk topman Christophe Fouquet allesbehalve juichend. De geplande productie voor 2027 en 2028 is waarschijnlijk niet genoeg om aan de vraag te voldoen. ASML heeft een luxeprobleem: het kan niet snel genoeg machines bouwen voor een wereld die steeds meer AI wil.

Recordcijfers in Veldhoven

Het Veldhovense bedrijf maakt de machines waarmee chipfabrikanten extreem kleine patronen op computerchips aanbrengen. Zonder deze apparatuur kunnen de krachtigste chips voor AI-datacenters niet op grote schaal worden gemaakt. Die positie vertaalt zich nu in cijfers die het bedrijf nog nooit heeft laten zien.

Over het derde kwartaal boekte ASML een omzet van 11,662 miljard euro, tegen een gemiddelde analistenverwachting van 11,56 miljard. De nettowinst kwam uit op bijna 5 miljard euro, flink boven de verwachte 4,06 miljard. De brutomarge bereikte 57,5 procent. Het bedrijf verkocht in het kwartaal 113 nieuwe lithografiemachines, tegenover 86 in het voorgaande kwartaal.

Voor het volledige boekjaar 2026 verwacht ASML nu een omzet tussen 44 en 45 miljard euro bij een brutomarge van ongeveer 56 procent. Daarmee zet het bedrijf de toon voor een branche waarin de investeringen in kunstmatige intelligentie maar niet willen afzwakken.

Het nieuwe probleem: de vraag groeit te hard

De sterke cijfers leggen tegelijk een knelpunt bloot waar ASML eerder nooit over hoefde te praten. Klanten verhogen hun verwachtingen voor investeringen in AI en willen daardoor meer machines. Volgens ASML kan de productie die nu voor 2027 en 2028 staat gepland die vraag niet volledig dekken.

Volgens topman Christophe Fouquet kijken klanten inmiddels veel verder vooruit dan gebruikelijk. Sommige chipfabrikanten willen nu al machines bestellen voor levering in 2029 of zelfs 2030. Dat is opmerkelijk in een sector waar planningen van een paar kwartalen vooruit al als lang werden gezien.

ASML onderzoekt daarom hoe het de capaciteit in 2028 verder kan vergroten. Dat is geen kwestie van een knop omdraaien. De EUV-machines van het bedrijf behoren tot de complexste apparaten die ooit zijn gebouwd, met toeleveranciers verspreid over de hele wereld. Opschalen kost jaren, niet maanden.

Waarom de hele keten vooruitkijkt

De drijvende kracht achter de vraag is bekend: de wereldwijde bouw van AI-datacenters. Hyperscalers en chipfabrikanten breiden hun fabrieken in hoog tempo uit om aan de groeiende vraag naar geavanceerde halfgeleiders te voldoen. Elke nieuwe generatie AI-chips vraagt om nieuwe machines, en elke vertraging in de machinebouw werkt door in de hele keten.

Daar komt bij dat landen en regio’s steeds actiever meedingen om chipcapaciteit. Europese initiatieven voor eigen AI-infrastructuur, Amerikaanse fabrieken die in aanbouw zijn en de voortdurende expansie in Taiwan en Zuid-Korea: overal waar chips worden gemaakt of gemaakt gaan worden, staat ASML op bestellijst.

De cijfers laten zien hoe ver vooruitblik inmiddels reikt. Waar klanten vroeger machines bestelden voor het volgende jaar, worden nu levertijden van drie tot vier jaar vooruit besproken. Voor een bedrijf dat leeft van precisie en planning is dat een signaal dat de markt structureel is veranderd.

Het aandeel en wat analisten zeggen

Opvallend genoeg reageerde de beurs terughoudend op de sterke cijfers. Het aandeel ASML wees in de voorbeurshandel ongeveer 1 procent lager, terwijl de hoofdhandel in Amsterdam nog niet was begonnen. Dat klinkt vreemd bij een recordkwartaal, maar past bij een patroon dat vaker te zien is bij het aandeel.

Beleggers lijken vooral te kijken naar waarschuwingen over productiecapaciteit. Als ASML de vraag niet kan bijhouden en een deel van de bestellingen uitgesteld worden of naar latere jaren verschuiven. Tegelijk waarderen analisten de orderintake: een volle orderportefeuille voor meerdere jaren vooruit geeft zichtbaarheid waar veel bedrijven jaloers op zijn.

De markt worstelt kortom met dezelfde vraag als ASML zelf: hoe ver reikt deze investeringsgolf nog, en wat gebeurt er als de capaciteit ooit wel is ingehaald?

Wat dit betekent voor Nederland en de chipmarkt

Voor Nederland is ASML al jaren het vlaggenschip van de hightechindustrie, en deze cijfers onderstrepen die rol opnieuw. Het bedrijf is niet alleen een leverancier van machines, maar een thermometer voor de wereldwijde AI-economie. Als ASML recordcijfers draait, draait de AI-markt op volle toeren.

Tegelijk laat de capaciteitswaarschuwing zien hoe kwetsbaar de keten is. Eén bedrijf in Veldhoven bepaalt in de praktijk het tempo waarin de wereld AI-chips kan maken. Dat maakt ASML machtig, maar ook tot een enkelvoudig knelpunt in een markt die gewend is aan overvloed.

De komende kwartalen wordt duidelijk of ASML zijn productie echt kan opschalen, en of de vraag naar AI-machines op dit niveau blijft. Voor nu geldt: de machinebouwer uit Veldhoven heeft zijn beste kwartaal ooit achter de rug, en zijn grootste uitdaging ligt nog voor hem.

Achter de cijfers schuilt bovendien een ecosysteem dat veel groter is dan ASML alleen. Elke EUV-machine bestaat uit meer dan honderdduizend onderdelen, geleverd door honderden toeleveranciers. In de regio Brainport Eindhoven werken duizenden mensen bij bedrijven die direct of indirect aan ASML leveren, van precisiebewerking tot meettechniek. De optiek in de machines komt onder meer van het Duitse Carl Zeiss, maar het overgrote deel van de waardeketen zit in Nederland en de rest van Europa. Wanneer ASML zijn capaciteit wil vergroten, moet dus de hele keten meebewegen: van cleanrooms tot gespecialiseerde engineers die nergens anders ter wereld zijn te vinden.

Dat verklaart ook waarom opschalen zo lang duurt. Het gaat niet alleen om fabrieksvloer, maar om mensen, vergunningen en een toeleveringsnetwerk dat al op volle toeren draait. Voor de Nederlandse economie is dat tegelijk goed nieuws: de groeiprestatie van ASML is werkgelegenheid en exportwaarde voor de hele regio.

Frequently Asked Questions

Hoeveel omzet boekte ASML in het derde kwartaal van 2026?

ASML rapporteerde een recordomzet van 11,662 miljard euro over het derde kwartaal van 2026. De nettowinst kwam uit op bijna 5 miljard euro en de brutomarge bedroeg 57,5 procent. Het bedrijf verkocht 113 nieuwe lithografiemachines, tegenover 86 in het voorgaande kwartaal.

Waarom kan ASML niet aan de vraag voldoen?

Volgens topman Christophe Fouquet kijken klanten veel verder vooruit dan gebruikelijk en willen sommige chipfabrikanten nu al machines bestellen voor levering in 2029 of 2030. De geplande productiecapaciteit voor 2027 en 2028 is volgens het bedrijf niet genoeg voor de verwachte vraag. ASML onderzoekt hoe het de capaciteit in 2028 verder kan vergroten.

Wat is de omzetverwachting van ASML voor heel 2026?

Voor het volledige boekjaar 2026 verwacht ASML een omzet tussen 44 en 45 miljard euro bij een brutomarge van ongeveer 56 procent. Die verwachting is gebaseerd op de aanhoudende investeringen van chipfabrikanten in productiecapaciteit voor AI-chips.